Chiều ngày 22/07/2026, tại Hà Nội, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia (TTĐPGTQG) tổ chức Tập huấn Kĩ năng sử dụng phần mềm Hệ thống Quản lí điều phối ghép tạng. Buổi tập huấn có sự tham dự của đại diện một số bệnh viện hiến, bệnh viện ghép trên toàn quốc.
Quang cảnh buổi tập huấn.
Phát biểu tại buổi tập huấn, PGS. TS. Đồng Văn Hệ – Giám đốc TTĐPGTQG nhấn mạnh tầm quan trọng của Registry hiến – ghép tạng, không chỉ là một phần mềm quản lí dữ liệu mà là hạ tầng cốt lõi của hệ thống hiến – ghép quốc gia.
Đây là hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia ghi nhận toàn bộ quá trình từ người hiến tiềm năng, người hiến thực tế, phân phối tạng, ghép tạng đến theo dõi lâu dài người nhận và người hiến sống. Ở các quốc gia có chương trình hiến – ghép phát triển như Tây Ban Nha, Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Úc, Canada, Hàn Quốc… registry được coi là “bộ não” của toàn bộ hệ thống.
Chia sẻ về lí do cần có registry, Giám đốc TTĐPGTQG cho biết, thứ nhất, registry tạo ra sự minh bạch, giúp ghi nhận những thông tin như ai được phát hiện là người hiến tiềm năng, ai được chẩn đoán chết não, gia đình có được tư vấn hay không, lí do từ chối hiến, những mô – tạng nào đủ điều kiện hiến, mô – tạng được phân phối cho ai, dựa trên tiêu chí nào, ai quyết định, thời gian từng bước, kết quả ghép… Minh bạch tạo nên niềm tin, niềm tin sẽ tạo nên người hiến.
Thứ hai, registry bảo đảm công bằng trong phân phối thông qua việc xếp hạng ưu tiên đúng luật – đúng quy định, áp dụng thuật toán quốc gia, ghi nhận toàn bộ quá trình phân phối và lưu lịch sử quyết định.
Thứ ba, registry giúp quản lí hiến tiềm năng – giá trị lớn nhất mà nhiều quốc gia đạt được. Registry giúp xác định chính xác bệnh viện nào phát hiện ít, khoa ICU nào bỏ sót, khu vực nào chưa tiếp cận gia đình, nguyên nhân thất bại… từ đó đưa ra giải pháp cải thiện.
Thứ tư, registry là công cụ đánh giá chất lượng và cho phép xây dựng KPI quốc gia. Sẽ không thể cải tiến nếu không đo lường được.
Thứ năm, registry giúp xây dựng chính sách quốc gia, là nền tảng cho mọi quyết định của Bộ Y tế. Không có dữ liệu thì mọi chính sách đều dựa trên cảm tính.
Thứ sáu, registry giúp phân bổ nguồn lực, giúp đầu tư đúng nơi, đúng chỗ.
Thứ bảy, registry hỗ trợ nghiên cứu khoa học. Đây là nguồn dữ liệu lớn (big data), giúp nghiên cứu yếu tố đồng ý hiến, yếu tố thất bại, dự báo khả năng hiến, kết quả ghép, chất lượng cuộc sống, hiệu quả chi phí…
Thứ tám, registry bảo vệ người hiến sống về chức năng tạng, huyết áp, đường máu, chất lượng cuộc sống, biến chứng, tâm lí, nghề nghiệp, theo dõi suốt đời… Đây là yêu cầu đạo đức của mọi chương trình ghép hiện đại.
Thứ chín, registry giúp đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách. Nhà nước đầu tư về đào tạo, ICU, hồi sức, vận chuyển, điều phối, thuốc… Còn registry sẽ là cơ sở đánh giá hiệu quả đầu tư công, cho biết đầu tư bao nhiêu, tạo thêm bao nhiêu người hiến, cứu thêm bao nhiêu người, giảm chi phí chạy thận bao nhiêu, giảm tử vong bao nhiêu…
Thứ mười, registry chuẩn hóa giúp hội nhập quốc tế để trao đổi dữ liệu với Tây Ban Nha, Eurotransplant, UNOS/OPTN (Hoa Kỳ), KODA (Hàn Quốc)… và báo cáo WHO, TTS…
Thứ mười một, registry là nền tảng của chuyển đổi số, kết nối điều phối quốc gia, danh sách chờ, trung tâm ghép, ngân hàng mô, hệ thống vận chuyển, bảo hiểm y tế… tạo nên hệ sinh thái số hoàn chỉnh của chương trình hiến – ghép.
Cuối cùng, registry tạo nên chương trình hiến – ghép bền vững vì là công cụ duy nhất có thể trả lời đầy đủ các câu hỏi bằng dữ liệu khách quan: phát hiện được bao nhiêu người hiến tiềm năng, đã sử dụng hiệu quả bao nhiêu tạng, người bệnh sau ghép sống được bao lâu, người dân có tin tưởng hệ thống hay không?
Một registry được thiết kế và vận hành tốt sẽ giúp minh bạch, công bằng, an toàn, chất lượng, hiệu quả và bền vững. Khi đó, mọi quy trình đều được ghi nhận và có thể kiểm tra; phân phối mô, tạng dựa trên tiêu chí khoa học và pháp luật; theo dõi, đánh giá và cải tiến liên tục kết quả hiến và ghép; sử dụng tối đa nguồn tạng hiến và phân bổ đúng nguồn lực; củng cố niềm tin của người dân, thúc đẩy tỉ lệ hiến tạng và hỗ trợ xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng.
Chia sẻ về thực trạng tuân thủ báo cáo hoạt động hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người tại các cơ sở y tế, TS. BS. Phạm Gia Anh – Phó Giám đốc TTĐPGTQG cho biết, mặc dù các quy định đã có đầy đủ từ Luật, Nghị định, Thông tư nhưng mạng lưới 134 cơ sở y tế lại đang vận hành trên các luồng dữ liệu thủ công và phân mảnh. Số liệu chỉ có sau khi đồng ý hiến tạng, làm mất đi cơ hội cứu người trước khi quá trình tư vấn kịp diễn ra.
Phó Giám đốc TTĐPGTQG chỉ ra 6 điểm nghẽn trong công tác báo cáo số liệu, bao gồm: thiếu chuẩn hoá; báo cáo độ trễ cao; không liên thông; vấn đề cập nhật danh sách chờ; khuyết dữ liệu hậu phẫu và không chế tài. TS. BS. Phạm Gia Anh đề xuất, cần xác định trách nhiệm và thiết lập chế tài, hoàn thiện hệ thống registry quốc gia và cập nhật dữ liệu theo thời gian thực.
Tại buổi tập huấn, các báo cáo viên cũng trình bày nhiều nội dung có giá trị xoay quanh điều phối ưu tiên mô, tạng dựa trên cơ sở dữ liệu của Hệ thống Quản lí điều phối ghép tạng; một số hệ thống registry hiến – ghép tạng trên thế giới; hướng dẫn sử dụng phần mềm Hệ thống Quản lí điều phối ghép tạng…
