Chiều ngày 13/08/2026, tại Hà Nội, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia (TTĐPGTQG) phối hợp với Sở Y tế TP. Hà Nội tổ chức Chương trình Hưởng ứng Ngày Hiến tạng Thế giới 13/8.
GS.TS Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia – thỉnh chuông tri ân những người chết não hiến tặng mô, tạng.
Các đại biểu dành phút mặc niệm tri ân những người chết não hiến tặng mô, tạng.
Phát biểu khai mạc chương trình, TS. Nguyễn Trọng Diện – Giám đốc Sở Y tế TP. Hà Nội cho biết, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn ngày 13/8 hàng năm làm Ngày Hiến tạng Thế giới nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng toàn cầu về tầm quan trọng của việc hiến tặng mô, tạng cứu người và tôn vinh những nghĩa cử cao đẹp; đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng. Tại Việt Nam, Bộ Y tế lấy ngày 20/5 hàng năm làm ngày hưởng ứng để tri ân người hiến mô, tạng và thân nhân của người hiến mô, tạng.
Hiến mô, tạng là một nghĩa cử nhân văn cao đẹp, là sự tiếp nối sự sống từ một con người đến nhiều con người khác. Mỗi ca ghép tạng thành công không chỉ là thành tựu của y học hiện đại mà còn là minh chứng cho sự chia sẻ và trách nhiệm cộng đồng.
Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc trong lĩnh vực ghép tạng. Hà Nội là trung tâm chính trị, văn hóa, khoa học và y tế hàng đầu của cả nước, đã đi đầu trong công tác điều phối, vận động hiến tạng và làm chủ những kỹ thuật ghép tim, gan, thận, phổi… Năng lực chuyên môn, kỹ thuật ghép tạng tiệm cận các trung tâm y khoa tiên tiến trong khu vực và thế giới. Với hệ thống bệnh viện trực thuộc Bộ, Ngành, Trung ương đông đúc và sự vào cuộc tích cực của các bệnh viện trên địa bàn Hà Nội quản lí như BVĐK Xanh Pôn, BVĐK Đức Giang, BV Thanh Nhàn, BVĐK Quốc tế Vinmec… Từ những ca ghép đầu tiên còn nhiều khó khăn, đến nay, các y, bác sĩ Việt Nam đã có thể thực hiện nhiều ca ghép đa tạng phức tạp, cứu sống hàng nghìn bệnh nhân đang ở ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Đó là thành quả của trí tuệ, bản lĩnh và sự cống hiến không mệt mỏi của đội ngũ y tế.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đáng tự hào ấy, chúng ta vẫn đang đối mặt với một thực tế rất đáng trăn trở: số lượng người chờ ghép tạng ngày càng lớn, trong khi nguồn tạng hiến vẫn còn rất hạn chế. Hàng chục ngàn người bệnh suy tim, suy gan, suy thận giai đoạn cuối vẫn đang từng ngày chờ đợi trong danh sách ghép, chờ đợi một cơ hội được sống. Có những người bệnh không thể chờ kịp vì thiếu nguồn tạng phù hợp. Thách thức lớn nhất hiện nay của cả nước không phải là kỹ thuật, mà là sự khan hiếm nguồn mô, tạng hiến tặng, đặc biệt là từ người cho chết não, ở nhận thức xã hội và sự kết nối cộng đồng.
Chính vì vậy, việc xây dựng một mạng lưới hiến – ghép tạng rộng khắp, hiệu quả và bền vững trên cả nước nói chung và tại Hà Nội nói riêng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Công tác tuyên truyền, tư vấn và vận động đăng ký hiến mô, tạng cần được thực hiện thường xuyên, sâu rộng, đúng quy định, với cách tiếp cận nhân văn, khoa học và tôn trọng người dân, người bệnh và gia đình. Mục tiêu của chúng ta không chỉ là nâng cao số lượng người đăng ký, mà quan trọng hơn là để mỗi người dân hiểu đúng về ý nghĩa của hiến mô, tạng, từ đó chủ động đưa ra quyết định nhân văn và lan tỏa thông điệp tích cực trong gia đình, cơ quan và cộng đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP. Hà Nội nhận đinh, chương trình hôm nay bao gồm những hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần chuyển hóa nhận thức thành hành động cụ thể. TS. Nguyễn Trọng Diện cũng bày tỏ mong muốn, mỗi cán bộ y tế sẽ tiếp tục là một tuyên truyền viên tích cực; mỗi cơ quan, đơn vị sẽ trở thành một điểm lan tỏa thông tin đúng đắn; mỗi gia đình sẽ có thêm cơ hội trao đổi, hiểu biết và chia sẻ về ý nghĩa của việc hiến mô, tạng. Khi nhận thức xã hội được nâng lên, những nghĩa cử cao đẹp sẽ tiếp tục được nhân rộng, tạo nên những giá trị nhân văn bền vững trong cộng đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP. Hà Nội tin tưởng rằng, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Bộ Y tế, sự vào cuộc của ngành Y tế Hà Nội, các cơ quan báo chí, các tổ chức chính trị – xã hội và toàn thể nhân dân, Hà Nội sẽ tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong xây dựng mạng lưới hiến – ghép tạng hiện đại, hiệu quả và giàu tính nhân văn.
TS. Nguyễn Trọng Diện – Giám đốc Sở Y tế TP. Hà Nội
Phát biểu tại chương trình, GS.TS Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia chia sẻ, tiếng chuông tri ân vừa ngân lên là một khoảnh khắc rất đặc biệt. Trong sự lắng lại ấy, chúng ta cùng tưởng nhớ những người đã ra đi, nhưng cũng cùng nghĩ về những sự sống đang được tiếp nối từ chính nghĩa cử cao đẹp của họ.
Một trái tim có thể tiếp tục đập trong một lồng ngực khác; một lá gan, một quả thận có thể đem lại thêm những năm tháng sống khỏe mạnh; một giác mạc có thể trả lại ánh sáng cho một cuộc đời. Đó là một trong những điều kỳ diệu nhất mà y học hiện đại có thể thực hiện.
Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh, phía sau mỗi ca ghép thành công không chỉ là trình độ phẫu thuật, hồi sức, miễn dịch, xét nghiệm hay điều phối. Trước tất cả những thành tựu chuyên môn ấy phải có một điều mà khoa học không thể tạo ra, đó là quyết định hiến tặng của một con người và sự đồng thuận đầy nhân ái của một gia đình trong thời khắc khó khăn nhất. Vì thế, ghép tạng trước hết là thành tựu của y học, nhưng sâu xa hơn, đó là nơi khoa học gặp lòng nhân ái để tạo nên sự sống.
GS.TS Trần Văn Thuấn nhắc lại, chỉ cách đây chưa đầy ba tháng, tại Ngày Hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng 20/5 với thông điệp “Cho đi là còn mãi”, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã thỉnh chuông tri ân những người hiến tạng và trực tiếp đăng ký hiến mô, tạng. Từ sự kiện đó đến chương trình hôm nay, điều cần tiếp tục được lan tỏa không chỉ là một lời kêu gọi đăng ký hiến tạng. Điều quan trọng hơn là từng bước hình thành trong xã hội một nhận thức đúng, một niềm tin vững chắc và một văn hóa hiến tặng, để việc trao đi một phần cơ thể sau khi sự sống khép lại được nhìn nhận như một lựa chọn tự nguyện, nhân văn và có trách nhiệm với cộng đồng.
Đây cũng là hướng đi mà cộng đồng quốc tế đang thúc đẩy. Các định hướng mới của Tổ chức Y tế thế giới về hiến và ghép tế bào, mô, tạng đều nhấn mạnh không chỉ việc tăng nguồn hiến, mà còn phải xây dựng một hệ thống bảo đảm công bằng trong tiếp cận, minh bạch trong phân bổ, an toàn trong chuyên môn và bền vững về lâu dài. Điều đó rất gần với bài toán của Việt Nam hôm nay.
Sau hơn ba thập kỷ kể từ ca ghép thận đầu tiên, y học Việt Nam đã có những bước tiến rất đáng tự hào: Làm chủ nhiều kỹ thuật ghép tạng phức tạp, đến hết năm 2025 đã thực hiện gần 11.000 ca ghép, riêng năm 2025 đạt 1.368 ca – mức cao nhất từ trước đến nay; mạng lưới các cơ sở ghép cũng ngày càng được mở rộng.
Nhưng chính khi năng lực chuyên môn đã tiến xa hơn thì càng nhìn rõ một khoảng trống cần phải vượt qua: khả năng ghép đang phát triển nhanh hơn nguồn tạng hiến từ người cho chết não. Với không ít người bệnh hôm nay, đã có bác sĩ, có kỹ thuật, có cơ sở vật chất để cứu sống họ, nhưng vẫn chưa có điều kiện quan trọng nhất là một nguồn tạng phù hợp để ghép.
Bởi vậy, giai đoạn tới không thể chỉ đặt mục tiêu thực hiện thêm bao nhiêu ca ghép. Một hệ thống hiến, ghép tạng trưởng thành phải được đánh giá bằng khả năng phát hiện nguồn hiến, tư vấn đúng lúc, điều phối kịp thời, phân bổ công bằng và sử dụng tốt nhất từng mô, tạng được trao tặng. Nói cách khác, phải làm sao để không một nghĩa cử cao đẹp nào bị bỏ lỡ và không một cơ hội sống nào bị mất đi vì những hạn chế của chính hệ thống.
Từ tinh thần đó, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị hệ thống hiến, ghép tạng cùng tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.
Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người, trong đó quan tâm đầy đủ hơn đến quyền lợi chính đáng của người hiến và gia đình người hiến, cơ chế tài chính, điều phối và phân bổ mô, tạng. Dù cơ chế có thay đổi thế nào, những nguyên tắc cốt lõi phải luôn được giữ vững: tự nguyện, nhân đạo, công bằng, minh bạch và tuyệt đối không thương mại hóa mô, tạng.
Hai là, phát triển nguồn hiến phải trở thành trách nhiệm của cả hệ thống y tế, chứ không chỉ của các bệnh viện thực hiện ghép. Những cơ sở có hồi sức cấp cứu cần từng bước có đủ năng lực phát hiện người hiến tiềm năng, chẩn đoán chết não, tư vấn gia đình và phối hợp với hệ thống điều phối quốc gia. Thứ trưởng Bộ Y tế ghi nhận, Hà Nội đã chủ động phát triển mạng lưới phát hiện, tư vấn, vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người giai đoạn 2026 – 2030 và mong Thành phố tiếp tục đi đầu, hình thành một mô hình thực chất, hiệu quả, qua đó có thể nghiên cứu, nhân rộng.
Ba là, tiếp tục nâng cao năng lực điều phối quốc gia, phát triển hệ thống dữ liệu và ứng dụng công nghệ, để mỗi nguồn tạng được phân bổ trên cơ sở khoa học, công khai, minh bạch, đúng người và đúng thời điểm.
Và bốn là, kiên trì xây dựng văn hóa hiến tặng trong cộng đồng. Truyền thông phải đi xa hơn việc vận động đăng ký, phải giúp người dân hiểu đúng về chết não, hiểu đầy đủ về hiến tạng và đủ tin tưởng để có thể trao đổi vấn đề này một cách bình thường trong chính gia đình mình. Bởi nguồn hiến bền vững nhất không thể chỉ được tạo nên bởi những chiến dịch vận động, mà phải được nuôi dưỡng từ nhận thức của người dân và niềm tin của xã hội vào một hệ thống y tế nhân văn, minh bạch và công bằng.
Thay mặt Lãnh đạo Bộ Y tế, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới những người đã hiến tặng mô, tạng và gia đình của họ. Ngành Y tế đặc biệt trân trọng những gia đình đã đi qua nỗi đau của chính mình mà vẫn lựa chọn trao cơ hội sống cho những con người họ chưa từng biết mặt. Đồng thời cảm ơn các thầy thuốc, điều dưỡng, kỹ thuật viên, điều phối viên và tất cả những người đã làm việc bằng chuyên môn, trách nhiệm và cả sự tận tâm để từng món quà của sự sống được tiếp nhận một cách xứng đáng nhất.
GS.TS Trần Văn Thuấn – Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia
Các đại biểu tặng hoa tri ân gia đình người hiến tặng mô, tạng.
Đại diện gia đình người hiến tặng mô, tạng chia sẻ đầy xúc động.
Chia sẻ tại chương trình, TS. Nguyễn Đức Long – Giám đốc BVĐK Xanh Pôn cho biết, ghép tạng là một trong những thành tựu y học vĩ đại nhất của nhân loại, mở ra cơ hội sống mới cho hàng triệu bệnh nhân mắc các bệnh lý suy tạng giai đoạn cuối. Tuy nhiên, phép màu y học ấy chỉ có thể trở thành hiện thực khi có những tấm lòng nhân ái, dũng cảm chấp nhận buông bỏ nỗi đau mất mát lớn lao để trao đi một phần cơ thể của người thân yêu đã khuất. Đúng như thông điệp cao đẹp “Cho đi là còn mãi”, hiến tạng không phải là sự kết thúc, mà là sự nối dài mầm sống, là nghĩa cử nhân văn cao đẹp nhất của tình người trong xã hội.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, BVĐK Xanh Pôn vinh dự khi từng bước khẳng định vị thế và vai trò của mình trong hệ thống y tế Thủ đô và cả nước về công tác tư vấn, vận động và thực hiện hiến – ghép mô, tạng. Tính đến thời điểm hiện tại, BVĐK Xanh Pôn đã triển khai được 5 ca hiến tạng từ người cho chết não. Từ 5 nguồn hiến tạng cao quý này, hàng chục mô, tạng (bao gồm tim, gan, thận, giác mạc) đã được lấy, bảo quản và điều phối kịp thời.
Bệnh viện không chỉ chủ động thực hiện thành công các ca ghép thận tại bệnh viện, mà còn điều phối các tạng đến các bệnh viện khác trên địa bàn Hà Nội cũng như cả nước, hồi sinh sự sống cho 31 bệnh nhân. Gần đây nhất, vào giữa tháng 7/2026, ca hiến đa tạng thứ 5 từ một bệnh nhân chết não đã giúp cứu sống 7 người khác nhau.
Những thành quả ấy chính là minh chứng cho định hướng đúng đắn của BVĐK Xanh Pôn khi xác định công tác vận động, tư vấn và thực hiện hiến – ghép tạng là một nhiệm vụ trọng tâm đặc biệt quan trọng, gắn liền với trách nhiệm xã hội và sứ mệnh nhân văn cao cả của bệnh viện.
Thực hiện các chỉ đạo của Bộ Y tế và Sở Y tế TP. Hà Nội, BVĐK Xanh Pôn đã chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai đồng bộ các giải pháp trong lĩnh vực tư vấn, vận động người hiến mô, tạng:
Đầu tiên, thành lập và kiện toàn Tổ tư vấn hiến tạng chuyên trách.
Thứ hai, chuẩn hóa các quy chuẩn chuyên môn kỹ thuật.
Thứ ba, đẩy mạnh công tác truyền thông. Cán bộ, nhân viên bệnh viện đã gương mẫu đi đầu, xác định mỗi nhân viên y tế phải là một tuyên truyền viên tích cực cho công tác này. Hôm nay, tập thể Ban Giám đốc Bệnh viện cùng toàn thể cán bộ chủ chốt BVĐK Xanh Pôn sẽ trực tiếp đăng ký và nhận thẻ hiến tặng mô, tạng, thể hiện tinh thần tiên phong, sẵn sàng lan tỏa thông điệp nhân văn này tới toàn thể nhân dân.
Bệnh viện trân trọng gửi lời tri ân sâu sắc nhất tới gia đình những người hiến tạng. Nỗi đau mất đi người thân của quý vị đã biến thành mầm sống, thành món quà vô giá trao lại cho cuộc đời. Nghĩa cử cao đẹp ấy sẽ mãi mãi được BVĐK Xanh Pôn và toàn xã hội ghi nhớ, tôn vinh.
Trong thời gian tới, BVĐK Xanh Pôn cam kết sẽ tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn, đầu tư trang thiết bị hiện đại, làm chủ các kỹ thuật ghép tạng phức tạp, mở rộng quy mô và chất lượng công tác tư vấn, vận động hiến tạng. BVĐK Xanh Pôn quyết tâm xây dựng bệnh viện trở thành một mắt xích vững chắc, tin cậy trong Mạng lưới điều phối, hiến – ghép mô tạng của Thủ đô và Quốc gia.
TS. Nguyễn Đức Long – Giám đốc BVĐK Xanh Pôn
Các đại biểu thực hiện nghi thức phát động đăng ký hiến tặng mô, tạng.
Trao thẻ đăng ký hiến mô, tạng cho các cán bộ, nhân viên y tế BVĐK Xanh Pôn.
Phát biểu bế mạc chương trình, PGS. TS Đồng Văn Hệ – Giám đốc TTĐPGTQG cho biết, nhân Ngày Hiến tạng Thế giới 13/8, chúng ta không chỉ nói về hiến tặng mô, tạng mà sâu xa hơn là về một giá trị rất Việt Nam: tinh thần tương thân tương ái, “thương người như thể thương thân”, sẵn sàng giúp đỡ nhau trong những thời khắc khó khăn nhất. Hiến mô, tạng có lẽ là một trong những biểu hiện cao đẹp nhất của tinh thần ấy.
Người hiến không biết trái tim của mình sẽ được ghép cho ai. Không biết lá gan, quả thận hay giác mạc của mình sẽ đến với người nào. Họ không cần biết. Họ chỉ biết rằng ở đâu đó đang có một con người cần được cứu sống. Và họ trao đi.
Chỉ vài năm trước, số người chết não hiến mô, tạng tại Việt Nam còn rất ít. Nhiều bệnh viện chưa từng có một ca chết não hiến mô, tạng. Nhiều người dân vẫn chưa hiểu thế nào là chết não và chết não có sống lại được không.
Nhưng trong khoảng 4 năm trở lại đây, chúng ta đã chứng kiến một sự thay đổi rất đáng mừng. Trước 2023, mỗi năm cả nước chỉ có 10 – 11 người chết não hiến mô, tạng. Năm 2024, cả nước có 41 ca chết não hiến mô, tạng. Năm 2025, con số đó tăng lên 66 người. Và đầu năm 2026 đã có 48 người chết não hiến mô, tạng. Đặc biệt, tỉ lệ tạng hiến từ người hiến chết não năm 2026 đã tăng lên 24,5% (trước đây tỉ lệ đó chỉ khoảng dưới 5%). Đây là một bước tiến rất lớn.
Nhưng Giám đốc TTĐPGTQG nhấn mạnh, đó không phải thành công của riêng ngành ghép tạng. Đó là thành công của cả một hệ thống. Một ca ghép thành công có thể cần một phẫu thuật viên giỏi. Nhưng một chương trình hiến, ghép tạng quốc gia không thể được xây dựng bởi một bác sĩ, một nhóm bác sĩ hay một vài bệnh viện. Chúng ta cần các khoa hồi sức, cấp cứu, thần kinh, ngoại thần kinh, gây mê hồi sức; cần các điều phối viên; cần bệnh viện hiến và bệnh viện ghép; cần Bộ Y tế, chính quyền địa phương các cấp, các lực lượng vận chuyển; cần báo chí và truyền thông.
Và quan trọng hơn tất cả: Chúng ta cần lòng tin của người dân. Người dân phải tin rằng người bệnh luôn được ưu tiên cứu chữa đến cùng trước khi chẩn đoán chết não. Phải tin rằng chẩn đoán chết não được thực hiện nghiêm ngặt. Phải tin rằng mô, tạng được điều phối minh bạch, công bằng và đến với người bệnh cần nhất theo đúng quy định của luật pháp.
Vì vậy, mục tiêu của chúng ta trong những năm tới không chỉ là: “Ghép được nhiều hơn.” Mà phải là: Xây dựng một hệ thống hiến, ghép mô, tạng Việt Nam công bằng, minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững.
Sau một ca ghép thành công, chúng ta thường nhìn thấy các bác sĩ, phòng mổ và những thành tựu kỹ thuật. Nhưng hôm nay, TTĐPGTQG muốn chúng ta nhớ tới những người quan trọng nhất. Đó là người hiến và gia đình người hiến. Trong thời khắc đau đớn nhất của cuộc đời, khi sắp mất đi người mình yêu thương, họ vẫn nghĩ đến những con người hoàn toàn xa lạ đang chờ được cứu sống.
Thay mặt những người làm công tác điều phối hiến, ghép mô tạng, TTĐPGTQG bày tỏ lòng biết ơn và tri ân sâu sắc nhất tới tất cả những người hiến và gia đình người hiến. Một người hiến không chỉ để lại mô, tạng. Họ để lại cho chúng ta một di sản về lòng nhân ái.
Và hôm nay, TTĐPGTQG kêu gọi một việc rất đơn giản. Chúng ta có thể xây thêm bệnh viện. Có thể đào tạo thêm bác sĩ. Có thể mua những thiết bị hiện đại nhất. Có thể làm chủ những kỹ thuật ghép phức tạp nhất. Nhưng chúng ta không thể tạo ra người hiến bằng công nghệ. Nguồn hiến chỉ có thể được tạo nên từ sự hiểu biết, lòng nhân ái và lòng tin của xã hội.
Vì vậy, nhân Ngày Hiến tạng Thế giới, TTĐPGTQG kêu gọi: Hãy tìm hiểu về hiến mô, tạng. Nếu đó là nguyện vọng của bạn, hãy đăng ký hiến mô, tạng. Và quan trọng không kém: Hãy nói với gia đình về quyết định của bạn. Bởi một cuộc trò chuyện rất bình thường trong một gia đình hay với bạn bè ngày hôm nay, có thể nhiều năm sau trở thành cơ hội sống cho rất nhiều người.
Người Việt Nam có câu: “Thương người như thể thương thân.” Một cuộc đời có thể dừng lại, nhưng sự sống vẫn có thể được tiếp nối. Một gia đình mất đi người thân, nhưng từ nghĩa cử của họ, nhiều gia đình khác có thể giữ lại được người thân của mình. Đó chính là ý nghĩa sâu sắc của hiến tặng mô, tạng. Trao tặng sự sống – Kết nối niềm tin. Cho đi là còn mãi.
PGS. TS Đồng Văn Hệ – Giám đốc TTĐPGTQG
(LK)
