Trong Mô hình Tây Ban Nha, mạng lưới điều phối hiến, ghép tạng được tổ chức theo 3 cấp: quốc gia – vùng – bệnh viện. Ở cấp bệnh viện, đơn vị điều phối ghép tạng chịu trách nhiệm tổ chức và điều phối quá trình hiến tặng; ở cấp vùng và quốc gia là các tầng hỗ trợ, kết nối và điều phối hoạt động giữa các bệnh viện.
Có thể khái quát vai trò của Điều phối viên ghép tạng tại bệnh viện (Hospital Transplant Coordinator) thành các nhóm chính:
Chủ động phát hiện người hiến tiềm năng
Điều phối viên không chờ bệnh viện báo cáo mà xây dựng cơ chế phát hiện chủ động người hiến tiềm năng, đặc biệt tại khoa hồi sức tích cực và các đơn vị có khả năng xuất hiện người hiến. Các khuyến nghị mới của ONT nhấn mạnh việc rà soát người bệnh, thăm các khoa hồi sức và thiết lập quy trình thông báo người hiến tiềm năng.
Điều phối toàn bộ quy trình hiến tặng
Từ khi phát hiện người hiến tiềm năng, điều phối viên phối hợp với các chuyên khoa để bảo đảm các bước của quy trình được thực hiện đúng: đánh giá người hiến, chẩn đoán chết não hoặc xác định chết theo tiêu chuẩn tuần hoàn, đánh giá tạng – mô, chuẩn bị hồ sơ và tổ chức lấy, bảo quản, vận chuyển.
Làm cầu nối giữa các bên
Điều phối viên kết nối khoa lâm sàng – gia đình người hiến – đội lấy tạng – đội ghép – điều phối vùng – ONT. Đây là một vai trò trung tâm trong mô hình Tây Ban Nha, giúp quá trình hiến và ghép diễn ra liên tục và đồng bộ.
Giao tiếp và hỗ trợ gia đình người hiến
Một nhiệm vụ quan trọng là trao đổi với gia đình, cung cấp thông tin phù hợp và hỗ trợ gia đình trong quá trình đưa ra quyết định hiến tặng. Các tài liệu về mô hình Tây Ban Nha xác định quan hệ với gia đình người hiến là một trong những chức năng cốt lõi của điều phối viên.
Đào tạo và xây dựng văn hóa hiến tặng trong bệnh viện
Điều phối viên không chỉ xử lý từng ca hiến tạng mà còn đào tạo liên tục cho nhân viên y tế, xây dựng nhận thức tích cực về hiến tặng và thúc đẩy việc thông báo kịp thời các trường hợp có khả năng trở thành người hiến.
Quản lý chất lượng và cải tiến quy trình
Điều phối viên tham gia theo dõi quá trình hiến, phát hiện những “điểm rơi” hoặc trường hợp có thể bị bỏ sót, từ đó đề xuất cải tiến. Tây Ban Nha đã triển khai Chương trình bảo đảm chất lượng trong quá trình hiến tặng để đánh giá tiềm năng hiến và xác định các khâu cần cải thiện.
Một điểm rất đáng chú ý
Ở Tây Ban Nha, điều phối viên bệnh viện không thuộc cấp quản lý của bê ghép tạng. ONT khuyến nghị điều phối viên là cộng sự trực tiếp của lãnh đạo bệnh viện về lĩnh vực ghép tạng, đồng thời có quan hệ phối hợp chức năng với điều phối viên cấp vùng và ONT. Điều này giúp hạn chế việc hoạt động điều phối bị chi phối bởi lợi ích của một chuyên khoa hoặc một đội ghép cụ thể.
